Retailer Guide

คู่มือเตรียมความพร้อม
สำหรับผู้ค้าปลีก

แนวทางปฏิบัติที่ครอบคลุมทุกขั้นตอนสำหรับผู้ค้าปลีก ตั้งแต่การประเมินระบบ POS การอัปเกรดเครื่องสแกน ไปจนถึงการทดสอบและใช้งานบาร์โค้ด 2 มิติ ตามมาตรฐาน GS1 เพื่อรองรับเป้าหมาย Ambition 2027

ดูแผนดำเนินการ เอกสาร GS1 Official
2027
เป้าหมายรองรับทั่วโลก
48+
ประเทศที่เริ่ม Pilot แล้ว
88%
GDP โลกที่ครอบคลุม
90%
เป้าหมาย POS Readiness
 Why It Matters

ทำไมผู้ค้าปลีกต้องเตรียมตัว?

การเปลี่ยนผ่านสู่บาร์โค้ด 2 มิติ ไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่คือโอกาสทางธุรกิจที่จะยกระดับการดำเนินงานทั้งระบบ

🔍
ลด 30%

ค่าใช้จ่ายเรียกคืนสินค้า

บาร์โค้ด 2 มิติ ช่วยระบุล็อตและแบตช์ได้แม่นยำ ทำให้เรียกคืนเฉพาะสินค้าที่มีปัญหาได้อย่าง "เจาะจง" (Surgical Recall) ลดความเสียหายและต้นทุนได้อย่างมีนัยสำคัญ

📦
ลด 40%

ลดสินค้าหมดอายุบนชั้นวาง

ข้อมูลวันหมดอายุที่ฝังอยู่ในบาร์โค้ด 2 มิติ ช่วยให้ระบบ POS สามารถแจ้งเตือนพนักงานเมื่อสินค้าใกล้หมดอายุหรือหมดอายุแล้ว ช่วยลดของเสีย (Food Waste) ได้ถึง 40%

📱
79%

ผู้บริโภคต้องการข้อมูลสินค้า

จากผลสำรวจ GS1 US ปี 2024 พบว่า 79% ของผู้บริโภคมีแนวโน้มที่จะซื้อสินค้าที่สามารถสแกนดูข้อมูลผ่านสมาร์ตโฟนได้ — ข้อมูลโภชนาการ สารก่อภูมิแพ้ และแหล่งที่มาของสินค้า

⬆️
+21%

ประสิทธิภาพการดำเนินงาน

ร้านค้าที่ใช้ระบบดิจิทัลบาร์โค้ดรายงานว่าผลิตภาพเพิ่มขึ้นถึง 21% จากการจัดการวันหมดอายุที่ดีขึ้น การตรวจสอบสินค้าที่รวดเร็วขึ้น และข้อมูลที่ครบถ้วนมากขึ้น

 Implementation Roadmap

4 ขั้นตอนสู่ความพร้อม

แนวทางปฏิบัติ 4 เฟส ที่ GS1 แนะนำสำหรับผู้ค้าปลีกในการเตรียมตัวเปลี่ยนผ่านสู่บาร์โค้ด 2 มิติ

1 Phase

ประเมินความพร้อม (Assess)

ตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ที่มีอยู่
  • ✓ สำรวจเครื่องสแกน POS ทั้งหมด — ตรวจสอบว่าเครื่องสแกนปัจจุบันเป็นแบบ Laser (อ่านได้เฉพาะ 1 มิติ) หรือ Imager-based (อ่านได้ทั้ง 1 มิติ และ 2 มิติ)
  • ✓ ประเมินระบบ POS Host System — ตรวจสอบว่าซอฟต์แวร์ POS สามารถรับและประมวลผลข้อมูลจากบาร์โค้ด 2 มิติ ได้หรือไม่ รวมถึง Application Identifiers (AIs) ต่างๆ
  • ✓ ตรวจสอบระบบ Backend — ระบบคลังสินค้า, ระบบจัดการข้อมูลสินค้า (PIM) และ ERP รองรับข้อมูลเพิ่มเติมจาก 2 มิติ หรือไม่
  • ✓ ติดต่อ GS1 Thailand — ทำงานร่วมกับ GS1 Member Organisation ท้องถิ่นเพื่อเข้าใจมาตรฐาน GS1 ที่เกี่ยวข้อง
💡 คำแนะนำ: ใช้ GS1 2D Barcode Playbook for Retail Scanners เป็นแนวทางในการประเมินฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และความพร้อมของระบบ POS
2 Phase

วางแผน (Plan)

กำหนดกลยุทธ์และจัดลำดับความสำคัญ
  • ✓ จัดทำแผนอัปเกรดเครื่องสแกน — เริ่มจากเครื่องสแกนแบบ Laser หรือรุ่นเก่าที่ไม่รองรับ 2 มิติ วางแผนเปลี่ยนเป็น Imager Scanner ตามลำดับ
  • ✓ ประสานงานกับ Solution Providers — ทำงานร่วมกับผู้ให้บริการระบบ POS, ผู้จำหน่ายเครื่องสแกน และ Middleware Provider เพื่อวางแผนอัปเกรด
  • ✓ กำหนด Use Case ลำดับแรก — เริ่มจากสินค้า Private Label และสินค้าที่ติดฉลากในร้าน ซึ่งควบคุมได้ง่ายที่สุด
  • ✓ จัดทำงบประมาณและ Timeline — กำหนดงบประมาณสำหรับฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และการฝึกอบรมพนักงาน โดยตั้งเป้าให้พร้อมก่อนสิ้นปี 2027
💡 คำแนะนำ: พิจารณาเริ่มจากสินค้า Private Label เป็นโปรเจกต์นำร่อง เพราะสามารถควบคุมกระบวนการผลิตและติดฉลากได้ทั้งหมด
3 Phase

ทดสอบ (Test)

ทดสอบจริงก่อนนำไปใช้
  • ✓ ทดสอบด้วย GS1 Test Kit — ใช้ชุดทดสอบอย่างเป็นทางการจาก GS1 เพื่อตรวจสอบความสามารถในการอ่านบาร์โค้ด 2 มิติ ของเครื่องสแกน
  • ✓ ทดสอบความเร็วในการสแกน — ต้องสามารถสแกนได้อย่างน้อย 40 ชิ้นต่อนาที เพื่อไม่กระทบความเร็วการให้บริการ ณ จุดชำระเงิน
  • ✓ ร่วมทดสอบกับเจ้าของแบรนด์ — ทำงานร่วมกับ Brand Owners เพื่อทดสอบการอ่าน ความเร็ว และการเชื่อมต่อข้อมูลแบบ End-to-End
  • ✓ ทดสอบสถานการณ์จริง — ทดสอบการสแกนในสภาพแวดล้อมจริง รวมถึงกรณีที่มีบาร์โค้ด 1 มิติ และ 2 มิติ บนสินค้าเดียวกัน (Co-located Symbols)
💡 คำแนะนำ: อ้างอิง GS1 2D Barcodes in Retail Test Suite สำหรับแนวทางการทดสอบที่ครอบคลุม รวมถึง Tier 3.3 Test Report ล่าสุด
4 Phase

ใช้งานจริง (Deploy)

เริ่มใช้งานและขยายผลทั้งระบบ
  • ✓ เริ่ม Rollout ทีละ Store — เริ่มจากสาขานำร่องก่อน ใช้ผลลัพธ์เป็นฐานในการตัดสินใจขยายไปสาขาอื่น
  • ✓ ฝึกอบรมพนักงาน — จัดอบรมพนักงาน ณ จุดชำระเงินเกี่ยวกับวิธีจัดการกรณีที่สแกนบาร์โค้ด 2 มิติ ไม่ผ่าน และกระบวนการ Fallback
  • ✓ ติดตามผลและปรับปรุง — ติดตาม KPI เช่น อัตราการสแกนสำเร็จ ความเร็วเฉลี่ย และ Feedback จากพนักงานเพื่อปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
  • ✓ ขยายรับสินค้า 2 มิติ จากทุก Brand — เมื่อระบบพร้อม ขยายการรองรับบาร์โค้ด 2 มิติ จาก Brand Owners ทุกรายที่เริ่มใช้งาน
💡 คำแนะนำ: ในช่วงเปลี่ยนผ่าน สินค้าที่ใช้บาร์โค้ด 2 มิติ จะยังต้องมีบาร์โค้ด 1 มิติ คู่กัน จนกว่า POS ทั่วโลกจะรองรับบาร์โค้ด 2 มิติ ได้ถึง 90%
 POS Scanner Readiness

เครื่องสแกนของคุณพร้อมหรือยัง?

สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับผู้ค้าปลีกคือการตรวจสอบว่าเครื่องสแกน POS สามารถอ่านบาร์โค้ด 2 มิติ ได้

เปรียบเทียบเครื่องสแกน

เครื่องสแกนแบบ Laser อ่านได้เฉพาะบาร์โค้ด 1 มิติ (EAN/UPC) ในขณะที่เครื่องสแกนแบบ Imager สามารถอ่านได้ทั้ง 1 มิติ และ 2 มิติ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับ Ambition 2027

เครื่องสแกนแบบ Laser (1D Only)
  • ✗ อ่านได้เฉพาะบาร์โค้ด 1 มิติ (EAN/UPC)
  • ✗ ไม่สามารถอ่าน QR Code หรือ DataMatrix
  • ✗ ไม่รองรับ GS1 Digital Link
  • ⚠ ต้องเปลี่ยนเป็น Imager Scanner
เครื่องสแกนแบบ Imager (1D + 2D)
  • ✓ อ่านได้ทั้งบาร์โค้ด 1 มิติ และ 2 มิติ
  • ✓ รองรับ QR Code, GS1 DataMatrix, DataMatrix
  • ✓ รองรับ GS1 Digital Link URI
  • ✓ อาจต้องอัปเดตซอฟต์แวร์/Firmware

ข้อกำหนดประสิทธิภาพ

GS1 กำหนดมาตรฐานความเร็วในการสแกนเพื่อไม่ให้กระทบการให้บริการลูกค้า ณ จุดชำระเงิน

< 300 ms
Bioptic Scanner
ตัวสแกนแบบฝังเคาน์เตอร์
< 500 ms
Handheld / Presentation
ตัวสแกนแบบมือถือ
40+
ชิ้น / นาที
Minimum Throughput
GTIN
ข้อมูลขั้นต่ำ
ที่ POS ต้องอ่านได้
Checklist สำคัญ
✅ ตรวจสอบว่า Scanner เป็นแบบ Imager
✅ อัปเดต Firmware/Software ให้รองรับ GS1 AIs
✅ ทดสอบกับ GS1 Barcode Capabilities Test Kit
✅ ตรวจสอบว่า POS Software สามารถ parse AI data ได้
 Quick Win Strategy

เริ่มจากสินค้า Private Label

GS1 แนะนำให้ผู้ค้าปลีกเริ่มทดลองบาร์โค้ด 2 มิติ กับสินค้า Private Label และสินค้าที่ติดฉลากในร้าน

สินค้า Private Label และสินค้าที่ติดฉลากในร้าน (In-store Labelled Products) เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดสำหรับการทดลองใช้บาร์โค้ด 2 มิติ เพราะ:

กระบวนการผลิต ติดฉลาก และจำหน่ายอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ค้าปลีกเอง เช่น สินค้า Deli ที่ติดฉลากในร้าน, ขนมปังเบเกอรี่ที่ผลิตในศูนย์ผลิตของผู้ค้าปลีก หรือผลไม้ตัดแต่งพร้อมทาน

ทำให้สามารถควบคุมคุณภาพ ทดสอบ และปรับปรุงกระบวนการได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องรอความพร้อมจาก Brand Owners ภายนอก
🏷️

ควบคุมได้ทั้งกระบวนการ

ผลิต ติดฉลาก และจำหน่ายในระบบปิด — สามารถทดลองและปรับปรุงได้ทันที

⚡

เรียนรู้เร็ว ความเสี่ยงต่ำ

ใช้ผลลัพธ์จาก Pilot เป็นข้อมูลตัดสินใจสำหรับการขยายผล

📊

เพิ่มข้อมูลสินค้าได้มากขึ้น

ใส่ข้อมูล Batch/Lot, วันหมดอายุ, แหล่งที่มา ในบาร์โค้ดเดียว

🎯

เป้าหมาย: Single 2D Barcode

ลดจำนวนบาร์โค้ดบนสินค้า Private Label เหลือเพียง 2 มิติ ตัวเดียว

 Transition Period

ช่วงเปลี่ยนผ่าน: Dual Marking

ในระยะเปลี่ยนผ่าน สินค้าจะต้องมีทั้งบาร์โค้ด 1 มิติ และ 2 มิติ บนบรรจุภัณฑ์

ปัจจุบัน — ช่วงเปลี่ยนผ่าน
1D
EAN
+
2D
QR/DM
บาร์โค้ด 1 มิติ + 2 มิติ คู่กัน
เป้าหมาย — เมื่อ POS พร้อม 90%
2D
Only
บาร์โค้ด 2 มิติ เพียงตัวเดียว

กฎการใช้บาร์โค้ดคู่
ในช่วงเปลี่ยนผ่าน

จนกว่าระบบ POS ทั่วโลกจะรองรับบาร์โค้ด 2 มิติ ได้ถึง 90% สินค้าทุกชิ้นที่ใช้บาร์โค้ด 2 มิติ จะต้องมีบาร์โค้ด 1 มิติ (EAN/UPC) ติดอยู่คู่กันด้วย

โดยแนะนำให้วางบาร์โค้ด 2 มิติ ภายในรัศมี 50 มม. จากจุดกึ่งกลางของบาร์โค้ด 1 มิติ และต้องใช้ GTIN เดียวกัน

⚠️ ข้อยกเว้น: สินค้า Private Label ที่อยู่ในระบบปิด (เช่น สินค้าเบเกอรี่ในร้าน) สามารถเปลี่ยนเป็นบาร์โค้ด 2 มิติ ตัวเดียวได้ หากระบบ POS ของร้านรองรับแล้ว
 Testing & Verification

การทดสอบและรับรองความพร้อม

GS1 จัดทำเครื่องมือทดสอบสำหรับผู้ค้าปลีกเพื่อให้มั่นใจว่าระบบพร้อมรองรับบาร์โค้ด 2 มิติ

🧪

GS1 Barcode Capabilities Test Kit

ชุดทดสอบอย่างเป็นทางการจาก GS1 ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยผู้ค้าปลีกตรวจสอบความสามารถในการสแกนบาร์โค้ด 2 มิติ ของเครื่องสแกน POS รองรับ Test Kit Release 2.0

ครอบคลุม QR / DataMatrix / GS1 DataMatrix
📋

2D Barcodes in Retail Test Suite

ชุดทดสอบที่ครอบคลุมสำหรับตรวจสอบความสามารถของระบบค้าปลีกในการจัดการบาร์โค้ด 2 มิติ รวมถึง Tier 3.3 ที่ทดสอบ Co-located Symbols และ Symbol Selection

Tier 3.1 → 3.3 Capability Tests
⚡

Performance Benchmark

การทดสอบประสิทธิภาพการสแกนในสภาพแวดล้อมจริง เน้นที่ความเร็ว ความแม่นยำ และ Throughput ที่ต้องสามารถสแกนได้ 40+ ชิ้นต่อนาที

Bioptic <300ms / Handheld <500ms
🤝

Pilot Testing with Brand Owners

ทำงานร่วมกับเจ้าของแบรนด์เพื่อทดสอบการอ่านบาร์โค้ด 2 มิติ จากสินค้าจริงในสภาพแวดล้อมร้านค้าจริง ตรวจสอบ End-to-End Integration ตั้งแต่สแกนจนถึงข้อมูลเข้าระบบ

End-to-End Integration Test
 Official Resources

เอกสารอ้างอิงจาก GS1

รวมเอกสารแนวทางอย่างเป็นทางการจาก GS1 Global และ GS1 US สำหรับผู้ค้าปลีก

Guideline

2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Implementation Guideline

เอกสารหลักจาก GS1 ที่ให้แนวทางการเปลี่ยนผ่านจากบาร์โค้ด 1 มิติ สู่ 2 มิติ ครอบคลุมทุก Stakeholder — เหมาะสำหรับผู้ค้าปลีก, เจ้าของแบรนด์, ผู้ผลิต และ Solution Provider

อ่านเอกสาร GS1 Global
Playbook

GS1 2D Barcode Playbook for Retail Scanners

คู่มือเชิงปฏิบัติเฉพาะสำหรับเครื่องสแกน POS — ครอบคลุมการประเมินฮาร์ดแวร์ การตั้งค่าซอฟต์แวร์ และความพร้อมของระบบ POS

อ่านเอกสาร GS1 Global
Test Kit

GS1 2D Barcodes in Retail Test Suite

ชุดทดสอบอย่างเป็นทางการสำหรับตรวจสอบความพร้อมของระบบ POS ในการรองรับบาร์โค้ด 2 มิติ รวมถึงการทดสอบ Capability Test และ Co-located Symbols

เข้าถึง Test Suite GS1 Global
Migration Guide

Migration to Single 2D Barcode for Private Label

เอกสารเฉพาะสำหรับผู้ค้าปลีกในการเปลี่ยนสินค้า Private Label และสินค้าติดฉลากในร้านไปใช้บาร์โค้ด 2 มิติ ตัวเดียว

อ่านเอกสาร GS1 Global
Journey Guide

Practical Guide: Start Your 2D Barcode Journey

คู่มือเชิงปฏิบัติฉบับเต็มสำหรับทุก Stakeholder ที่ต้องการเริ่มต้นเส้นทางการใช้บาร์โค้ด 2 มิติ — เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น

ดาวน์โหลด PDF GS1 Global
Sunrise 2027

GS1 US — Sunrise 2027 Overview

ภาพรวมโครงการ Sunrise 2027 จาก GS1 US — อธิบายเป้าหมาย Timeline และสิ่งที่แต่ละ Stakeholder ต้องเตรียมตัว

เข้าชมเว็บไซต์ GS1 US
 FAQ

คำถามที่พบบ่อยสำหรับผู้ค้าปลีก

ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกตัว — หากเครื่องสแกนปัจจุบันเป็นแบบ Imager-based อยู่แล้ว (กล้อง) อาจต้องเพียงอัปเดตซอฟต์แวร์หรือ Firmware เท่านั้น เฉพาะเครื่องสแกนแบบ Laser เท่านั้นที่ต้องเปลี่ยนเป็น Imager Scanner เพราะไม่สามารถอ่านบาร์โค้ด 2 มิติ ได้
ต้นทุนขึ้นอยู่กับสถานะปัจจุบันของระบบ — หากเครื่องสแกนเป็น Imager อยู่แล้ว ต้นทุนหลักจะเป็นการอัปเดตซอฟต์แวร์ แต่หากต้องเปลี่ยนฮาร์ดแวร์ GS1 แนะนำให้วางแผนเป็นระยะ โดยเริ่มจากสาขาที่มีปริมาณการสแกนสูงก่อน ผลตอบแทนระยะยาวจากการลดของเสียและเพิ่มประสิทธิภาพจะคุ้มค่ากับการลงทุน
ในช่วงเปลี่ยนผ่าน สินค้าทุกชิ้นที่มีบาร์โค้ด 2 มิติ จะต้องมีบาร์โค้ด 1 มิติ (EAN/UPC) คู่กัน ดังนั้นหากบาร์โค้ด 2 มิติ สแกนไม่ได้ สามารถใช้บาร์โค้ด 1 มิติ แทนได้ทันที นี่คือเหตุผลที่ GS1 กำหนดให้มี Dual Marking ในระยะเปลี่ยนผ่าน
จากการทดสอบและใช้งานจริงของ GS1 พบว่าการมีหลายบาร์โค้ด (Co-located Symbols) บนสินค้า ไม่ทำให้เกิดความล่าช้าหรือปัญหาในการสแกน ณ จุดขาย เครื่องสแกน Imager สมัยใหม่มีความสามารถในการเลือกสแกนบาร์โค้ดที่ต้องการได้อย่างแม่นยำ (Symbol Selection)
ขั้นต่ำ: POS ต้องสามารถอ่าน GTIN (Global Trade Item Number) จากบาร์โค้ด 2 มิติ ได้ นอกจากนี้ POS สามารถรองรับข้อมูลเพิ่มเติม เช่น วันหมดอายุ (AI 17), เลข Batch/Lot (AI 10), Serial Number (AI 21) และน้ำหนัก (AI 310x) เพื่อเปิดใช้งาน Use Cases ต่างๆ เช่น การจัดการสินค้าหมดอายุ การเรียกคืนสินค้าอย่างแม่นยำ
GS1 Thailand พร้อมสนับสนุนผู้ค้าปลีกในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การให้คำปรึกษาเบื้องต้น การประเมินระบบ การเข้าถึง Test Kit และเอกสารมาตรฐาน ไปจนถึงการเชื่อมต่อกับเครือข่าย Solution Providers ที่ผ่านการรับรอง — ติดต่อทีมงาน Business Development ได้ที่ 02-345-1201